Μια από τις κλασικότερες ενδείξεις που μπορεί να δώσει το σώμα μας, για να μας υπενθυμίσει ότι πρέπει να φάμε, είναι το γουργουρητό του στομαχιού: αυτός ο γνωστός σε όλους μας θόρυβος, που για λίγο σε κάνει να νομίσεις ότι προέρχεται από τα έγκατα της Γης, και αποτελεί προμήνυμα σεισμού.

Επιστημονικά λέγεται βορβορυγμός, και αποτελεί θέμα αναφοράς για τον Μέρφι και τους νόμους του, καθώς απ’ότι φαίνεται, η ένταση του γουργουρητού είναι ανάλογη των ανθρώπων που βρίσκονται γύρω σου εκείνη τη στιγμή..😛 Το ίδιο το ποστ είχε ως αφορμή μια πρόσφατη «συναυλία στομάχου», που φυσικά έλαβε χώρα σε ακατάλληλη στιγμή..

Όλοι ξέρουμε ότι ο θόρυβος αυτός συνδέεται με την πείνα. Επομένως, για να δούμε τι και πώς προκαλεί το γουργουρητό, πρέπει να δούμε και για ποιο λόγο μας ανοίγει η όρεξη..!

Μιαμ!

Γιατί πεινάμε, λοιπόν;

Η απλή απάντηση θα ήταν: «γιατί έχουμε να φάμε εδώ και κάτι ώρες!»

Ωστόσο, η χημεία του θέματος είναι λίγο πιο περίπλοκη.😛

Ένας οργανισμός, δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τροφή (και κατά συνέπεια, χωρίς ενέργεια). Καύσιμα μόρια όπως οι υδατάνθρακες, τα λίπη ή οι πρωτείνες, μέσω του μεταβολισμού, οδηγούν σε παραγωγή ATP. Το ΑΤΡ είναι η συντομογραφία του μορίου Τριφωσφορική Αδενοσίνη, το οποίο και θεωρείται το κύριο νόμισμα ενέργειας στους οργανισμούς, αφού η υδρόλυση των φωσφορικών δεσμών οδηγεί σε απελευθέρωση μεγάλων ποσών ενέργειας.

Δομή του ATP (τριφωσφορική αδενοσίνη) = αποτελείται από μια ριβόζη, ενωμένη με μια αδενίνη και 3 φωσφορικές ομάδες

Έτσι, η έλλειψη τροφής, σημαίνει αυτόματα και την έλλειψη χημικών μορίων (όπως η γλυκόζη) που είναι απαραίτητα για τις μεταβολικές διεργασίες που γίνονται στο σώμα μας. Γι’αυτό και το ίδιο το σώμα μας, αναπτύσσει διάφορους μηχανισμούς για να μας «υπενθυμίσει» ότι χρειάζεται τα μόρια αυτά. Οι μηχανισμοί αυτοί έχουν ως αποτέλεσμα την πρόκληση της πείνας.

Ο κύριος μηχανισμός, είναι η ενεργοποίηση της γκρελίνης. Η γκρελίνη είναι μια ορμόνη, που παράγεται από το στομάχι και το έντερο. Είναι η ουσία που προκαλεί την αύξηση κατανάλωσης φαγητού: Έρευνες έχουν δείξει, ότι τα επίπεδά της αυξάνονται πριν από ένα γεύμα, και μειώνονται μετά από αυτό. Έτσι, θεωρείται η ορμόνη της όρεξης. (Η λέξη γκρελίνη στην ινδική γλώσσα σημαίνει αύξηση, παραγωγή, ανάπτυξη). Η ενεργοποίηση της γκρελίνης γίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, και γι’αυτό μια καλή διατροφή περιλαμβάνει πολλά γεύματα σε μια μέρα..! Η ίδια η γκρελίνη λειτουργεί με τον παραπάνω τρόπο ως σύνδεσμος επικοινωνίας μεταξύ του πεπτικού συστήματος και του εγκεφάλου.

Δομή της γκρελίνης. Αποτελείται από 28 αμινοξέα!

Άρα, η όλη διαδικασία της πείνας δεν αφορά μόνο το στομάχι;

Όχι. Φυσικά σημαντικό ρόλο παίζει και ο εγκέφαλος, το ζωτικότερο όργανο σε έναν οργανισμό.

Γενικά, το στομάχι μας απελευθερώνει τα υγρά της πέψης (δηλαδή, τα γαστρικά υγρά), μετά απο ένα γεύμα. Ωστόσο, τα υγρά αυτά απελευθερώνονται ακόμη και αν χάσουμε αυτό το γεύμα.

Έτσι, όταν είμαστε πεινασμένοι, συμβαίνει και πάλι αυτή η απελευθέρωση γαστρικών υγρών. Το γεγονός αυτό προκαλεί διέγερση των νεύρων που βρίσκονται στο στομάχι και στην εντερική περιοχή, κάτι που λειτουργεί και ως μήνυμα στον εγκέφαλο, ο οποίος στέλνει πίσω μηνύματα μέσω νευρώνων. Τα μηνύματα αυτά οδηγούν σε συστολές των μυών στο στομάχι και στο έντερο. Τελικά, οι μύες αυτοί υποβάλλονται σε ρυθμικές συστολές και διαστολές, κάτι που είναι γνωστό σαν περίσταλση.

Η περίσταλση είναι τελικά και ο κύριος λόγος που το στομάχι μας γουργουρίζει. Ο θόρυβος προκαλείται από τις έντονες κινήσεις των μυών του στομάχου και του εντέρου, και σε κάποιες περιπτώσεις είναι αρκετά έντονος, ώστε να τον ακούσουμε κι εμείς οι ίδιοι (και οποιοσδήποτε βρίσκεται σε ένα σεβαστό πεδίο ακρόασης😛 ). Επίσης αξίζει να αναφερθεί ότι η περίσταλση συνεχίζεται ακόμη και κατά τη διάρκεια του ύπνου! Ευτυχώς, όπως φαίνεται, ο Μορφέας μας προμηθεύει και με ωτασπίδες..

Ο κανονικός ρόλος της περίσταλσης: από τη στιγμή που το φαγητό περνά τον οισοφάγο, ωθείται μέσω ρυθμικών συστολών και διαστολών των μυών. Όταν η διαδικασία γίνεται χωρίς φαγητό, το αποτέλεσμα είναι ένα καλοκουρδισμένο γουργουρητό!


Όμως, αφού γαστρικά υγρά απελευθερώνονται ούτως ή άλλως, δε θα έπρεπε να γουργουρίζει το στομάχι μας και αφού φάμε;

Ναι, και ίσως το έχετε παρατηρήσει κάποιες φορές ενώ τρώτε, ή λίγο μετά το γεύμα, να ακούγονται και πάλι κάποιοι θόρυβοι..! Η κύρια λειτουργία της περίσταλσης, άλλωστε, είναι να βοηθήσει στην πέψη με τις συσπάσεις της, ωθώντας τις τροφές (που ήδη έχουν διασπαστεί από τα γαστρικά υγρά) προς το έντερο. Όταν δεν έχουμε καταναλώσει φαγητό, η διαδικασία είναι η ίδια, απλά δεν υπάρχει τροφή να διασπαστεί και να ωθηθεί.

Η παρουσία φαγητού είναι και η εξήγηση στην έλλειψη θορύβου. Όταν το στομάχι είναι αδειο, ο ήχος δεν παρεμποδίζεται από κάτι, και η όλη διαδικασία είναι αρκετά πιο θορυβώδης, δίνοντας ένα πολύ ξεκάθαρο σήμα ότι πεινάμε! Όταν το στομάχι είναι γεμάτο, ο ήχος αμβλύνεται, ωστόσο κάποιες φορές μπορεί να ακουστεί περισσότερο. Αν τύχει τότε να βρίσκεστε στο σπίτι της γιαγιάς σας, εξηγήστε της τι συμβαίνει, προτού προλάβει να σας γεμίσει με φαγητά..😛 H μέγιστη λειτουργία της περίσταλσης λαμβάνει χώρα περίπου 1 ώρα μετά το γεύμα, οπότε μην πει κανείς ότι δεν τον προειδοποίησα!

Ελπίζω το ποστ να φάνηκε έστω λίγο χρήσιμο..! Και τώρα σταματώ εδώ, γιατί το στομάχι μου γουργουρίζει εδώ και ώρες..🙂

Βιβλιογραφία:

http://www.chemview.gr/

http://www.sharecare.com/

http://answers.yahoo.com/

http://en.wikipedia.org/wiki/Peristalsis

http://www.medlook.net

http://en.wikipedia.org/wiki/Ghrelin