Αποτελεί έναν από τους πιο πιστούς συντρόφους του Χημικού εδώ και περίπου 550 χρόνια. Χάρη σε αυτό οι Χημικοί ανά τον κόσμο έχουν καταφέρει να παρασκευάσουν ενώσεις, να τις αναμειγνύουν με άλλες, να τις θερμαίνουν και να τις αναδεύουν με μεγαλύτερη ευκολία. Και φυσικά, χάρη σε αυτό μπορούν να διοργανώνουν πάρτι μέσα στο εργαστήριο χωρίς να ανησυχούν πού θα βάλουν την μπύρα τους..😛

Χρήσεις

Το ποτήρι ζέσεως (στα αγγλικά Beaker), λοιπόν, είναι ένα δοχείο που συναντά κανείς σε κάθε εργαστήριο. Πρωτοσχεδιάστηκε το 1453 και έκτοτε χρησιμοποιείται για την τοποθέτηση ουσιών, την ανάδευσή τους, την ανάμιξή τους με άλλες, όπως και τη θέρμανσή τους. Οι ουσίες αυτές είναι συνήθως υγρές, αλλά πολλές φορές στις παραπάνω διαδικασίες μπορεί να συμμετέχουν και στερεά.

Μερικά ποτήρια ζέσεως, σε όλη τους τη δόξα.

Κατά κανόνα ένα ποτήρι ζέσεως έχει κυλινδρικό σχήμα, και τα περισσότερα έχουν ένα ειδικό στόμιο στη μια τους άκρη, που βοηθά όταν αποχύνουμε το περιεχόμενο του ποτηριού, ώστε να μη χαθεί ποσότητα.

Η παρουσία αυτού του στομίου σημαίνει ότι δεν μπορούμε να καλύψουμε το ποτήρι ζέσεως με κάποιο καπάκι. Εάν χρειαστεί όμως να το καλύψουμε (πχ. για να αποφύγουμε τη μόλυνση του περιεχομένου ή την πολύ γρήγορη εξάτμισή του), τοποθετούμε επάνω του μια ύαλο ωρολογίου.

Ποτήρι ζέσεως που καλύπτεται από ύαλο ωρολογίου.

Υλικό κατασκευής

Τα ποτήρια ζέσεως είναι συνήθως γυάλινα. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται το ειδικό γυαλί «πυρέξ», ή αλλιώς βοριοπυριτικό γυαλί. Όσοι αναγνώστες ασχολούνται με τη μαγειρική θα έχουν ήδη μαντέψει ότι η παρουσία του γυαλιού αυτού δίνει στα ποτήρια ζέσεως αντοχή στις απότομες μεταβολές θερμοκρασίας! Ακόμη, έχει αντοχή στα χημικά αντιδραστήρια, ώστε η προσβολή του από αυτά είναι πολύ μικρή και δεν καταστρέφεται. Εκτός από τα γυάλινα, συχνά συναντούμε και μεταλλικά (κυρίως από αλουμίνιο) ή πλαστικά (πχ. από πολυαιθυλένιο ή πολυπροπυλένιο) ποτήρια. Γενικά, οι τιμές τους δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλες, κάτι που σύμφωνα με τον άγραφο νόμο του Μέρφι (σε ένα εργαστήριο θα σου σπάνε πάντοτε τα ακριβότερα γυαλικά) τα καθιστά μάλλον ασφαλή ως προς τις ζημιές..:mrgreen:

Αρίθμηση

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ποτήρια ζέσεως είναι αριθμημένα, μετρώντας όγκο σε διάφορες ποσότητες.

Έτσι οι ποσότητες αυτές μπορεί να είναι μικρές:

Αξιαγάπητο ποτήρι ζέσεως του 1ml!

αλλά και μεγάλες:

Ποτήρι ζέσεως με χωρητικότητα 4 λίτρα. Ελπίζω να μη δίνουν τέτοια σε τράπεζες σπέρματος.

Θα πρέπει να τονιστεί βέβαια ότι η αρίθμηση αυτή είναι καθαρά προσεγγιστική. Ένα ποτήρι ζέσεως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την ακριβή μέτρηση όγκων. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί προχοΐδα, σιφώνιο, ή ογκομετρική φιάλη.

Τέλος, το ποτήρι ζέσεως αποτελεί άλλη μια απόδειξη για το γεγονός ότι όλοι κρύβουμε έναν χημικό μέσα μας! Αυτή τη στιγμή, όλο και κάποιος γεμίζει το ποτήρι του με νερό, κάποιος άλλος αναμειγνύει ποτά για να φτιάξει ένα κοκτέιλ, μερικοί ίσως ψήνουν καφέ στο μπρίκι.. Ξαφνικά, οι διαφορές των παραπάνω ανθρώπων με έναν Χημικό που χρησιμοποιεί το σκεύος αυτό για τα πειράματά του, δε φαίνονται και τόσο μεγάλες..😉

Cheers!

Βιβλιογραφία:

Ποτήρι ζέσεως (wikipedia)

http://en.wikipedia.org/wiki/Beaker_(glassware)

http://snailstales.blogspot.gr/2007/08/chemistry-set-for-tiny-chemists.html