Σαν σήμερα 3η Ιανουαρίου στη Χημεία:

 

1919 – O Ernest Rutherford επιτυγχάνει τη διάσπαση του ατόμου

Ο Νεοζηλανδός Rutherford γεννήθηκε το 1871. Ηταν Φυσικός και Χημικός, ενώ σήμερα θεωρείται ο πατέρας της Πυρηνικής Φυσικής.

Ίσως η πιο διάσημη «δουλειά» του Rutherford είναι το ατομικό του πρότυπο, το οποίο διατύπωσε το 1911, βομβαρδίζοντας ένα λεπτό φύλλο χρυσού με ηλεκτρόνια (πείραμα Rutherford). Ωστόσο, το μοναδικό βραβείο Nobel που κέρδισε ο Rutherford το είχε κερδίσει νωρίτερα (το 1908, Nobel Χημειας), για τις έρευνές του πάνω στη διάσπαση των στοιχείων, και τη χημεία των ραδιενεργών ουσιών («for his investigations into the disintegration of the elements, and the chemistry of radioactive substances»). Πολλοί από τους όρους που χρησιμοποιούμε σήμερα (ακτινοβολίες α-,β-,γ-, χρόνος ημιζωής, πρωτόνιο, νετρόνιο) επινοηθήκαν από τον Rutherford.

Στις 3 Ιανουαρίου του 1919, ο Rutherford κατάφερε να κάνει πράξη το όνειρο πάρα πολλών αλχημιστών: τη μετατροπή ενός χημικού στοιχείου σε ένα άλλο, ή αλλιώς μεταστοιχείωση.

Βομβαρδίζοντας πυρήνες αζώτου με σωματίδια α (δηλαδή σωματίδια ταυτόσημα με πυρήνες ηλίου)  πέτυχε τη διάσπαση των πυρήνων των ατόμων αζώτου, λαμβάνοντας οξυγόνο και υδρογόνο (η ονομασία πρωτόνιο δόθηκε 1 χρόνο αργότερα).

Η αντίδραση ήταν η εξής:

14N + α → 17O + proton

 

Ο Rutherford πέθανε το 1937, σε ηλικία 66 ετών. Προς τιμήν του, δόθηκε το όνομά του στο χημικό στοιχείο 104 (Ραδερφόρντιο, Rf).