Εεεμ, ναι.:mrgreen: Όπως είχα προειδοποιήσει και στο προηγούμενο post, λόγω έλλειψης χρόνου τα άρθρα θα ανεβαίνουν πλέον με πιο αργούς ρυθμούς.. Έτσι, έπειτα από 2.5 χρόνια, 1 επιπλέον πτυχίο, 1 κούρεμα μαλλιών και περίπου 250 project δουλειάς, καλωσορίζω τους πάντες και πάλι!

Σε αυτό το άρθρο θα εστιάσουμε στον Ελβετό χημικό Albert Hofmann. Γεννημένος το 1906, έζησε 102 ολόκληρα χρόνια ώσπου ένα καρδιακό επεισόδιο το 2008 οδήγησε στο θάνατό του. Άφησε πίσω τη σύζυγό του και τα πέντε του παιδιά: Δύο γιους, δύο κόρες, και το προβληματικό του παιδί, που ονομάστηκε διαιθυλαμίδιο του λυσεργικού οξέος ή LSD.

Η ανακάλυψη του LSD ξεκίνησε χάρη σε ένα μύκητα! Το είδος Claviceps purpurea, εκτός από το να καταστρέφει τις καλλιέργειες σίκαλης, είχε βρεθεί ότι περιείχε πολλές χημικές ενώσεις που θα μπορούσαν να έχουν θεραπευτικές ιδιότητες. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, Αμερικάνοι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι όλες αυτές οι χημικές ενώσεις ήταν παράγωγα μιας ουσίας, την οποία κατάφεραν να απομονώσουν. Μιας και η μέθοδος απομόνωσης που χρησιμοποίησαν ήταν η υδρόλυση (lysis/hydrolysis), αποφάσισαν να ονομάσουν την ουσία λυσεργικό οξύ.

untitled
Η δομή του λυσεργικού οξέος: στα δεξιά διακρίνεται η χαρακτηριστική λειτουργική μονάδα οξέος -COOH, ενώ οι σκούροι δεσμοί υποδηλώνουν την παρουσία άνθρακα-στερεογονικό κέντρο

Όπως και κάθε άλλη ανακάλυψη φαρμακευτικού ενδιαφέροντος, έτσι και αυτή έφερε ανάμεικτα συναισθήματα: στον απλό κόσμο, χαρά και ελπίδα για αποτελεσματικότερα φάρμακα, στα υπόλοιπα εργαστήρια, απίστευτο ανταγωνισμό και μάχη για το ποιος θα κάνει τη νέα μεγάλη ανακάλυψη..:mrgreen: Σε ένα από αυτά τα εργαστήρια, ο Hofmann καταπιάστηκε με το να συνθέσει διάφορα παράγωγα του λυσεργικού οξέος, όπως εστέρες, ανυδρίτες, αμίδια κτλ. Η αντίδραση αυτή θα γινόταν μέσω της χαρακτηριστικής -COOH ομάδας του οξέος, με την προσθήκη των κατάλληλων αντιδραστηρίων. Τελικά το 1938, προσθέτοντας  την χαρακτηριστική αμιδική ομάδα -N(C2H5)2, ο Hofmann συνέθεσε το διαιθυλαμίδιο του λυσεργικού οξέος, ονομάζοντάς το LSD-25.

lsd
Δομή του LSD

Η νέα του ένωση, όμως, δε φάνηκε να έχει κάποια θεραπευτική ιδιότητα: τα ποντίκια στα οποία χορηγήθηκε LSD, «γίνονταν ανήσυχα κατά τη νάρκωση». Χωρίς να γνωρίζουν ότι τα ποντίκια πιθανότατα ήταν ανήσυχα επειδή έβλεπαν δράκους μπροστά τους, οι επιστήμονες έβαλαν το πρόγραμμα σε αναμονή. Τελικά το 1943 ο Hofmann αποφάσισε να ξαναρίξει μια ματιά στην ένωση. Καθώς την επανασυνέθετε, μια μικρή ποσότητά της απορροφήθηκε από τις άκρες των δαχτύλων του. Αυτό ήταν αρκετό ώστε ο Hofmann να:

..επηρεάζεται από μια αξιοσημείωτη ανησυχία, σε συνδυασμό με μια ελαφρά ζάλη. Στο σπίτι κάθισα κάτω και βυθίστηκα σε μια μη δυσάρεστη κατάσταση μέθης,  που χαρακτηρίστηκε από εξαιρετικά έντονη φαντασία. Σε μια ονειρεμένη κατάσταση, με τα μάτια κλειστά (βρήκα το φως της ημέρας να είναι δυσάρεστα εκτυφλωτικό), διέκρινα μια αδιάκοπη ροή από φανταστικές εικόνες, σχήματα με εξαιρετικά έντονο, καλειδοσκοπικό παιχνίδι των χρωμάτων. Μετά από περίπου δύο ώρες αυτή η κατάσταση άρχισε να ξεθωριάζει.[1]

Μιας και η πρώτη του εμπειρία ήταν καλή, ο Hofmann αποφάσισε να το προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα: Τρεις μέρες αργότερα αποφάσισε να καταπιεί λίγη από την ουσία, ώστε να μελετήσει πλήρως τα αποτελέσματά της στον οργανισμό του. Όπως είναι γνωστό, το σημαντικότερο για οποιαδήποτε χημική ουσία είναι η δοσοληψία: κάθε χημική ουσία είναι ασφαλής/επικίνδυνη για έναν οργανισμό ανάλογα με την ποσότητα που δέχεται. Στην περίπτωση του νεοσύστατου LSD όμως, ο Hofmann έπρεπε να προβλέψει μια ασφαλή δόση. Σαν δοκιμή λοιπόν, κατάπιε 25 mg (μιλιγραμμάρια), έβαλε τον βοηθό του να τον γυρίσει σπίτι με το ποδήλατο και άραξε στο πίσω κάθισμα περιμένοντας την επίδραση του φαρμάκου. Αργότερα, αποδείχθηκε ότι η οριακή δόση του LSD είναι 0.020 mg..

H υπερβολική δόση άρχισε να έχει συνέπειες στον Hofmann πριν καν κατεβεί από το ποδήλατο: γεμάτος άγχος και τρομοκρατημένος, ήταν βέβαιος οτι δηλητηριάστηκε και ότι δεν πρέπει να γυρίσει σπίτι, γιατί η γειτόνισσα είναι μια μάγισσα που θέλει να τον σκοτώσει. Μετά από λίγο όμως, το κακό τριπάρισμα έδωσε τη θέση του στην ίδια ευφορία που είχε δείξει λίγες μέρες νωρίτερα. Τα γεγονότα αυτής της μέρας, που ονομάστηκε Bicycle Day, γιορτάζονται κάθε χρόνο από τους απανταχού πορωμένους.

day
Bicycle day (19 Απριλίου 1943). As seen on bicycleday.la

Όπως βρέθηκε, το LSD έχει έντονη παραισθησιογόνο δράση και προκαλεί αποκλίσεις από τη συνήθη συμπεριφορά του χρήστη: αλλοιώνει την αντίληψη της πραγματικότητας και προκαλεί οπτικές και ακουστικές διαταραχές. O ακριβής μηχανισμός της δράσης του δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί ακόμη πλήρως. Ωστόσο, έχουν παρατηρηθεί σημαντικά στοιχεία της δράσης του στον εγκέφαλο.

Συγκεκριμένα, το LSD διεγείρει σημαντικά κέντρα του νευρικού συστήματος που βρίσκονται στο μεσεγκέφαλο και που μεταξύ άλλων είναι υπεύθυνα για την όραση, την κίνηση και τη θερμοκρασία του σώματος.[2] Για το λόγο αυτό, στους LSD-οφτιαγμένους παρατηρούνται φαινόμενα όπως η αυξημένη θερμοκρασία και η εκτεταμένη διαστολή κόρης στα μάτια.

Μια ακόμη σημαντική επίδραση του LSD σε αυτό το μέρος του εγκεφάλου είναι να επηρεάζει την απελευθέρωση χημικών ουσιών όπως η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη. Ο ρόλος των ουσιών αυτών είναι να μεταφέρουν πληροφορίες μεταξύ των νευρώνων του εγκεφάλου, και η σημασία τους είναι τεράστια για τον άνθρωπο: έχει βρεθεί πως η ποσότητά τους επηρεάζει μεταξύ άλλων την ψυχική μας διάθεση [3] και ο μη έλεγχός τους οδηγεί σε ασθένειες όπως η σχιζοφρένεια ή η κατάθλιψη.

d916550978dc54b13c4b4d625b9b758e_446786
Ένα παράδειγμα χρήστη LSD

Κατά τη δεκαετία του 1960 και την αυξανόμενη αποδοχή της ψυχεδελικής κουλτούρας, η χρήση του LSD υπήρξε ιδιαίτερα διαδεδομένη και συνδέθηκε κυρίως με το κίνημα των χίπις. Τελικά η κατοχή της ουσίας απαγορεύτηκε το 1968 στις ΗΠΑ.

 

Επίσης το LSD χρησιμοποιήθηκε πειραματικά λόγω της ικανότητάς του να ελέγχει τα επίπεδα ντοπαμίνης και σεροτονίνης, ώστε να επιφέρει συγκεκριμένες ψυχικές καταστάσεις παρόμοιες με αυτές που συνοδεύουν ασθένειες, με σκοπό τη μελέτη τους. Η ουσία επίσης δοκιμάστηκε και για τα πιθανά θεραπευτικά της οφέλη, χωρίς όμως να βρεθεί κάτι αξιόλογο μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα. Συγκεκριμένα, το 2012 ερευνητές υποστήριξαν ότι πως η χρήση του ενδέχεται να έχει θετικά οφέλη στη θεραπεία του αλκοολισμού.[4] Βέβαια, μιας και μιλάμε για μια ουσία που είναι απαγορευμένη, οι έρευνες συνεχίζονται με αργούς ρυθμούς.

Ωραία όλα αυτά, αλλά μπορείς να το συνθέσεις;;;

Η κλασική ερώτηση. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έφερε το Breaking Bad στους χημικούς είναι ότι το 99% των μη επιστημόνων που θα γνωρίσεις, σε ρωτάνε αν μπορείς να φτιάξεις ναρκωτικά..

Στην περίπτωση, όμως, του LSD, όλα είναι πολύ πιο εύκολα, καθώς η σύνθεση βρίσκεται άνετα σε επιστημονικά περιοδικά για το ευρύ κοινό![5, 6]

Τα μόνα που χρειάζεστε είναι α) λεφτά για τον εξοπλισμό και τα χημικά, β) γνώση βασικών χημικών τεχνικών, γ) ένα σκοτεινό δωμάτιο μιας και όλες οι αντιδράσεις είναι φωτοευαίσθητες, δ) υπομονή για τα 18 στάδια της σύνθεσης, ε) προφανώς νομική συμβουλή για τη νόμιμη χρήση των προϊόντων, στ) λεφτά ή πανεπιστημιακή πρόσβαση για να μπορέσετε να διαβάσετε τις δημοσιεύσεις.:mrgreen:

Τέλος, ο πιο σωστός τρόπος για να κλείσει αυτό το άρθρο:

 

Αναφορές:

[1] LSD – My Problem Child, A. Hoffman, 1978

[2] Foote et al, Nature 222, 567 – 569

[3] Halaris et al, Neuropharmacology, 21, 8, 811–816

[4] Krebs et al, J Psychopharmacol (2012), 26, 7, 994-1002

[5] Kornfeld et al, J. Am. Chem. Soc., 1956, 78 (13), pp 3087–3114

[6] Johnson et al, J. Med. Chem., 1973, 16 (5), pp 532–537